การเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

การเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรคืออะไร

การเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร คือการเลือกตั้งทั่วไป ทั้งการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) และการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ในช่วงเวลาเดียวกันกับการเลือกตั้งทั่วไปที่จัดขึ้นในประเทศไทย เพียงแต่เป็นการจัดการเลือกตั้งนอกประเทศไทย โดยมีสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่เป็นผู้จัดการเลือกตั้งให้คนไทยทุกคน ที่มีสิทธิเลือกตั้งในประเทศไทย สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรได้ ตามที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ดูแลครอบคลุมถิ่นที่อยู่ของท่านในต่างประเทศจัดให้ โดยท่านต้องไปแสดงความจำนงใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ตามวิธีการ ที่กำหนด

ที่มา: การเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

  • รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 กำหนดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร สามารถมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้ง
  • พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. และการได้มาซึ่ง ส.ว. กำหนดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักรสามารถขอใช้ สิทธิลงคะแนนเลือกตั้ง ณ ประเทศที่ตนมีถิ่นที่อยู่ได้ โดยมอบหมายให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เป็นผู้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการขอใช้สิทธิเลือกตั้ง รูปแบบการลงคะแนนเลือกตั้งในลักษณะต่างๆ เพื่ออำนวยความสะดวกในการใช้สิทธิเลือกตั้งให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย
  • คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จึงได้ออกระเบียบ กกต. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. และส.ว. นอกราชอาณาจักร พ.ศ. 2550 เพื่อใช้ในการจัดการเลือกตั้ง ส.ส. และ ส.ว.นอกราชอาณาจักร และได้มอบหมายให้กระทรวงการต่างประเทศเป็นหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการ เลือกตั้ง โดยกำหนดให้เอกอัครราชทูต/กงสุลใหญ่ เป็นผู้มีอำนาจในการดำเนินการจัดการเลือกตั้ง โดยอาจให้มีสถานที่ลงคะแนนเลือกตั้ง หรือให้มีการออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งทางไปรษณีย์ หรือโดยวิธีอื่นใดเป็นการจัดการเลือกตั้งก็ได้ ตามความเหมาะสมของประเทศนั้น

วิธีการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

  • ก่อนจะทราบถึงวิธีการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร จำเป็นต้องทราบเงื่อนไขของการเลือกตั้ง 2 ข้อได้แก่
  • ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรคือใคร ?

ผู้ที่มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร เช่น ไปทำงาน ไปศึกษาต่อ หรือ ผู้ที่จะเดินทางไปต่างประเทศในช่วงที่ใกล้จะมีการเลือกตั้งและไม่สามารถกลับมาทันใช้สิทธิเลือกตั้งภายในประเทศ สามารถขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรได้ โดยต้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งก่อน
แบบคำร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้ง/ขอเปลี่ยนแปลงการใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

  • คุณสมบัติของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

  1. เป็นผู้มีสัญชาติไทยหรือมีสัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี
  2. เป็นผู้มีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ในวันที่ 1 มกราคมของปีที่มีการเลือกตั้ง
  3. เป็นผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งมาแล้วไม่น้อยกว่า 90 วัน นับถึงวันเลือกตั้ง
  • ถ้าคุณมีคุณสมบัติที่ตรงกับข้อบังคับ 3 ข้อดังกล่าวข้างต้นแล้ว คุณจะสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรได้ ตามวิธีการดังต่อไปนี้
    1. การลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร
      • สามารถขอลงทะเบียนด้วยตนเองได้ โดยเลือกวิธีใดก็ได้ ดังต่อไปนี้
        1. ในกรณีที่พำนักอยู่ในต่างประเทศ
          สามารถลงทะเบียนได้ที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่
        2. ในกรณีที่ยังอยู่ในประเทศไทย (แต่จะเดินทางไปต่างประเทศในช่วงการเลือกตั้ง)
          สามารถลงทะเบียนได้ที่สำนักทะเบียนท้องถิ่น หรือ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งจังหวัด (กกต. จังหวัด) โดยท่านต้องกรอกแบบคำร้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรตามข้อต่อไป
    2. การยื่นคำร้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร
      • สามารถติดต่อขอรับแบบคำร้องขอใช้สิทธิจากสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ หรือ กกต. จังหวัด หรือดาวน์โหลดแบบคำร้อง(Download)
      • การยื่นคำร้องขอใช้สิทธิ ต้องแนบเอกสารหรือสำเนาเอกสารหลักฐาน อย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้
        • บัตรประจำตัวประชาชน หรือ
        • หนังสือเดินทาง หรือ สำเนาหนังสือเดินทาง หรือ
        • บัตรประจำตัวที่มีภาพถ่ายและเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก ที่ออกให้โดย ราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือ องค์กรอิสระ
    3. กรอกข้อมูล
      เมื่อกรอกข้อมูลในแบบคำร้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรเสร็จแล้ว ให้จัดส่งไปยังสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ หรือ กกต. จังหวัด โดยการลงทะเบียนทางไปรษณีย์ หรือ ทางโทรสาร หรือทำหนังสือมอบหมายให้บุคคลใดดำเนินการแทน
  • เมื่อท่านทำตาม 3 ขั้นตอนดังกล่าวข้างต้นเสร็จแล้ว ท่านสามารถรอรับการประชาสัมพันธ์และการติดต่อจากสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ ให้ท่านไปใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรได้ทันที

*สำหรับท่านที่ได้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรแล้วและต้องการตรวจสอบว่าตนมีรายชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งหรือไม่สามารถตรวจสอบได้โดย

  1. สอบถามจากสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่หลังจากที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ติดประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร
  2. กรณีไม่พบชื่อในบัญชีรายชื่อให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งยื่นคำร้องขอเพิ่มชื่อต่อเอกอัครราชทูต/กงสุลใหญ่ก่อนวันแรกของวันลงคะแนนไม่น้อยกว่า5 วัน

เมื่อถึงวันเลือกตั้ง ท่านต้องเตรียมตัว ดังนี้

  1. เตรียมหลักฐานที่ต้องใช้แสดงตนในการลงคะแนนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร อย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้
    1. บัตรประจำตัวประชาชน หรือ
    2. หนังสือเดินทาง หรือ สำเนาหนังสือเดินทาง หรือ
    3. บัตรประจำตัวที่มีภาพถ่ายและเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก ที่ออกให้โดยทางราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือ องค์กรอิสระ
  2. ตรวจสอบวิธีการลงคะแนนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร
    เอกอัครราชทูต/กงสุลใหญ่ จะเป็นผู้กำหนดวิธีการลงคะแนนซึ่งดำเนินการได้ 3 ลักษณะ ดังนี้
    1. การลงคะแนน ณ ที่เลือกตั้ง (คูหาลงคะแนน) เป็นการลงคะแนนโดยกำหนดสถานที่เลือกตั้งซึ่งอาจเป็นที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ หรือสถานที่อื่นซึ่งเอกอัครราชทูต/กงสุลใหญ่เป็นผู้กำหนด โดยจะมีการตั้งคูหาและหีบบัตร
    2. การลงคะแนนทางไปรษณีย์ เมื่อสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ กำหนดให้มีสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งทางไปรษณีย์ สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ จะจัดส่งบัตรเลือกตั้งและเอกสารคำแนะนำการใช้สิทธิเลือกตั้งให้แก่ผู้มีสิทธิเพื่อทำการลงคะแนนและผู้มีสิทธิจะต้องส่งเอกสารคืนสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ ภายในวันรับคืนที่กำหนดไว้
  3.  วิธีอื่น เอกอัครราชทูต/กงสุลใหญ่อาจจะกำหนดวิธีอื่น เช่น การจัดหน่วยเลือกตั้งเคลื่อนที่หรือสัญจรไปรับการลงคะแนนเลือกตั้งตามสถานที่ต่างๆ เช่น โรงงานหรือที่พักของแรงงานไทย วัดไทย หรือชุมชนที่มีคนไทยอาศัยอยู่อย่างหนาแน่น